آموزش مستقیم نوعی از آموزش هست که هر شخصی برای بیان و آموزش یک موضوع به صورت رودررو آن را با فردی دیگر در ارتباط میگذارد.
موضوع آموزش مستقیم بهطور معمول در مدارس و دانشگاه وجود دارد. اما هدف ما در این مطلب برای مدارس ابتدایی است.
آموزش مستقیم مراحل مختلفی دارد که معلمان برای درک بهتر یک محتوای آموزشی خاص و یا هر محتوای دیگری به دانش آموزان از آن استفاده میکنند.
زمانی که معلم بخواهد یک محتوای آموزشی را در کلاس درس بیان کند و از مراحلی برای بیان بهتر و یادگیری آسانتر استفاده میکند، انجام این عمل را آموزش مستقیم میگویند.
در آموزش مستقیم که باعث بهبود مهارت خواندن در دانش آموزان میشود، سعی بر این هست تا فعالیت دانش آموزان را در محیط کلاس درس افزایش دهند.
هر معلمی نمیتواند در آموزش مستقیم به دانش آموزان موفق باشد. زیرا بهطور غیرمستقیم در این سبک آموزشی، معلمان بهعنوان یک نوع الگو برای دانش آموزان در جهت بهبود مهارت خواندن و توضیح دادن شناخته میشوند.
دانش آموزان از معلم به عنوان کسی که بر فعالیت آنها ناظر و بازخوردهای اصلاحی را به آنها میدهد، میشناسند.
معلمان به خاطر حساسیت بالایی که در نوع آموزش مستقیم وجود دارد، مسئولی است بسیار سنگینی وجود دارد. زیرا در آموزش مستقیم دانشآموز روش توضیح دادن، الگو شدن معلم، روش راهنمایی کردن و نوع آموزش دیدن را از معلم فرا میگیرد.
وقتی معلم وظیفه مستقیم در تدریس و هدایت دانش آموزان را دارد، مسئول اصلی در فعالیتهای آموزشی دانش آموزان است. به همین دلایل، نوع آموزش دادن و تدریس به صورت مستقیم تأثیر زیادی در مهارت خواندن دانش آموزان دارد.
شناخت اهداف روشن قبل از آموزش مستقیم دارای مراحل بسیار مهمی است که اگر معلمان ندانند، نمیتوانند در ارائه محتوای آموزشی به دانش آموزان موفق عمل کنند.
گرچه برخی از افراد احساس میکنند که روش آموزش مستقیم برای افزایش مهارت خواندن و درک مطالب درسی در دانش آموزان مناسب نیست؛ اما تحقیقات چیز دیگری را نشان میدهد و تاکید دارند تا استفاده از آموزش مستقیم را حتماً در کلاسهای درس انجام دهند.
همانند دیگر مدل های آموزشی ، معایب و مزایای آموزش مستقیم نیز وجود دارد. اما اگر طبق مراحلی که به شما خواهیم گفت پیش بروید، مطمئنا فقط از مزایای آموزش مستقیم بهره برده اید.
اما باید توجه داشت که با توجه به رشد کودک در شرایط امروز جامعه نوع آموزش آنها باید تغییر یابد و باید مراحلی را داشته باشد که در ادامه این محتوای آموزشی به آنها اشاره خواهیم کرد.
آموزش مستقیم دارای 2 مرحله اولیه است. مرحله اهداف اصلی و مرحله اهداف فرعی. در مرحله اهداف اصلی سعی میکنیم که اهداف فرعی را در هر دفعه از آموزش یادگیری را تعیین میکنیم.
در مرحله دوم که اهداف فرعی وجود دارد معلمان سعی میکنند تا اهداف فرعی را جزئیتر کنند و به بررسی جزییات هر هدف کوچک و نحوه ارائه آن بپردازند.
نوع آموزش اهداف فرعی در هر کلاس درسی و آموزشی بدین شکل است که باید به صورت مرتب و دائمی پیش برود؛ تا بتواند مفاهیم را بهدرستی به دانش آموزان برسانند.
این یعنی تکالیفی که معلمان به دانش آموزان میدهند، باید با تحلیل درستی انجام شود و با توجه به رشد و پیشرفت دانشآموز و بهصورت مرحلهبهمرحله انجام شود.
در این قسمت قصد داریم مراحل مختلف آموزش مستقیم اصولی را به شما آموزش دهیم. سعی کنید از این روش آموزش مستقیم برای ارائه محتوای آموزشی و تکالیف درسی استفاده کنید.
در ابتدا معلم در مورد نوع آموزش و آموزشاتی که قبلاً داده است یکسری موارد را بررسی میکند و یکسری پیشنیاز برای مواردی که قرار هست در محتوای جدید بیان کند را آماده کرده و با کمک محتوای قبلی و یادآوری آنها، اهداف درسی جدید را بیان میکند.
در ادامه مرحله قبلی و زمانی که یادآوری مباحث گذشته را در ادامه اهداف جدید بیان میکند، شروع به صحبت و تدریس محتوای جدید میکند.
در این بخش معلم باید سعی کنید تا فکر و درک دانش آموزان را به سمت مفاهیم جدید هدایت کند. انجام این کار با سؤال کردن، مثال زدن، تأیید کردن دانشآموز در هنگام بازخورد گرفتن انجام میشود.
نکته مهم در این مرحله از آموزش مستقیم، صبر داشتن و شکیبایی کردن در پیش بردن مراحل آموزشی است. استفاده از مثالهای واقعی برای دانشآموز و سؤال کردن در همین راستا، میتواند تمرین خوبی برای یادگیرندگان به روش آموزش مستقیم باشد.
زمانی که معلم بتواند مثالهای مناسبی بزند، در ادامه دانش آموزان هم میتوانند مثالها را درک کرده و سؤالات خوبی را از آنها بپرسند.
نکته مهمی که در مورد مثال زدن وجود دارد، نوع آن از لحاظ آسان بودن، مرتبط بودن، مفهومی نبودن و برانگیزاننده بودن آن است.
بهطوری که بتواند در فهم مفاهیم آموزشی تکالیف درسی، موفقیت دانشآموز را تضمین کند.
شاید برای شما سؤالی پیش بیاید که چگونه بتوانیم درگیری دانشآموز را به مفاهیم و اهداف فرعی جلب کنیم؟ در ادامه نکاتی را خواهیم گفت که با کمک آنها بتوانید درگیر کردن ذهن دانشآموز را انجام دهید.
اجازه دادن به دانش آموزان برای ایجاد یک گروه کوچک در راستای تقویت یادگیری و افزایش مهارتهای آنها.
اگرچه آنها میتوانند بهصورت فردی هم اهداف فرعی معلمان و تکالیف را انجام دهند، اما ایجاد گروه و بازخورد گرفتن و رفع استرس و افزایش اعتماد به نفس در کودکان، کاملاً بر تمرینات فردی در کلاس برتری دارد.
ایجاد تمرین را باید معلمان معین کنند و به دانش آموزان آموزش دهند که چگونه بتوانند از تمرینات مستقل خودشان بهترین بهره را کسب کنند.
شاید نیاز باشد در برخی موارد حتی معلم هم در این گروهها بهعنوان ناظر و یا راهنما حضور داشته باشد تا آنها بتوانند مهارت و بازخوردهای مناسبتری را ارائه کنند.
سخن پایانی
در این مطلب در مورد نحوه اجرای آموزش مستقیم صحبت کردیم. آموزش مستقیم یک روش بسیار عالی در بهبود مهارت یادگیری و مهارت خواندن دانش آموزان است.
اگر شما بتوانید مراحل آموزش مستقیم که در این مطلب وجود دارد را به خوبی در کلاس درس رعایت کنید، میتوانید سطح مهارت یادگیری و کاهش ناتوانی یادگیری را در کودکان بهبود دهید.
