داشتن تنوع گفتاری در زمان صحبت کردن با کودک یکی از بهترین راهها برای افزایش هوش کلامی او است. پیشرفت در هوش کلامی یکی از مهمترین قسمت رشد و پرورش کودک است که خیلی از والدین به این موضوع اهمیت نمیدهند و سعی دارند تا با یکسری کلمات خاص و بدون افزایش کلمات جدید در زمان صحبت کردن با کودک، هوش کلامی او را افزایش دهند. مطمئناً انجام این روش هیچ کمکی به کودک نخواهد کرد و حتی میتواند در بلندمدت و زمانی که در کنار دوستان خودش قرار میگیرد (با توجه به عدم هوش کلامی) دچار اعتماد به نفس پایین شود.
افزایش هوش کلامی تأثیر مستقیمی در افزایش یادگیری و کاهش اختلالات یادگیری در کودک و همچنین بهبود سطح اعتمادبهنفس و عزتنفس در کودک میشود. همچنین کودک میتواند با کمک بالا رفتن سطح هوش کلامی خود، ارتباطات بیشتر و بهتری را با سایرین پیدا کند.
از برترین روشها برای اینکه هوش کلامی را افزایش دهید، کمک گرفتن از کلمات جدید است. منظور ما از کلمات جدید چیست؟ و در چه زمانهایی باید این کار را انجام دهید؟ که در ادامه مطلب به صورت کامل بیان خواهیم کرد.
شما به عنوان والدین کودک باید دایره کلمات خودتان را افزایش دهید. دایره کلمات میتواند کلمات مثبت باشد و کلمات منفی. اما کلمات منفی برای کودکان هیچوقت مناسب نبوده و تمام متخصصان کودک و روانشناسان بر این موضوع تاکید دارند که نباید کلماتی که بار منفی دارند را در دوران کودکی، زیاد تکرار کنیم.
افزایش هوش کلامی تأثیر مستقیمی در سطح یادگیری کودک و بالا رفتن سطح درک مطلب او مخصوصاً در دوران تحصیل میشود.
پس تا به این قسمت از مطلب به شما در مورد 2 موضوع مهم برای بالا بردن سطح هوش کلامی کودک صحبت کردیم: 1- والدین 2- کلمات و دایره لغات جدید.
یکی از علائم مشکلات یادگیری ، ضعف در هوش کلامی کودک است که متاسفانه خانوادهها به آن اهمیت بسیار کمی میدهند.
در ادامه این مطلب آموزشی، سعی میکنیم در مورد جزییاتی در مورد افزایش هوش کلامی صحبت کنیم.
نکته مهم: سعی کنید این موضوع را همانند سایر موضوعات مربوط به پرورش و رشد کودک، به صورت غیرمستقیم و در حد نرمال بکار بگیرید. سعی کنید در اجرای این روش مخصوصاً در سنین پایین زیادهروی نکنید. زیرا هیچ نتیجهای نمیدهد و کودک با حجم بسیاری از صفات و عبارات جدید آشنا میشود که درک و مفهوم آنها در ابتدا برای او بسیار سنگین خواهد بود که در نهایت باعث میشود تا از یادگیری آنها طفره رفته و علاقهای به یادگیری کلمات جدید نداشته باشد.
یکی از مهمترین کارهایی که در مورد افزایش سطح هوش کلامی و بهبود کلمات جدید بسیار مهم هست، در مورد کوتاه حرف زدن والدین است. همیشه به والدین توصیه میکنیم که در هنگام رشد کودک، نباید کوتاه صحبت کنیم.
شما باید سعی کنید که دایره لغات زیادی را در هنگام صحبت کردن با کودک ایجاد کنید. سعی نکنید تا با یک جواب کوتاه، کودک را از خود دور کنید تا به کارهای خودتان برسید. این را بدانید که اگر نتوانید در زمان رشد اولیه کودک وقت کافی برای او بگذارید، باید در زمان نوجوانی و جوانی او، وقت بسیار بیشتری را بگذارید.
حتی در صحبتهای روزمره و دادن یک وسیله و درخواست یک وسیله سعی کنید که طیف بیشتری از کلمات را برای او آشنا کنید. کودک شما باید در سنین رشدش، کلمات جدیدی را یاد بگیرد تا بتواند از آنها برای ارتباطگیری بهتر استفاده کند.
به مثال زیر دقت کنید. شما میتوانید بجای جمله اول، از جمله دوم برای صحبت کردن با کودک استفاده کنید.
1- عروسک را بگیر
2- کودک خوشگلم، عروسک قشنگ و با رنگ زیبای قرمز که شبیه یک عروسک خوشحال و شاد هست را بگیر و بازی کن.
استفاده از این نوع جملات به مرور میتواند در حافظه کودک قرار بگیرد و بعد از مدتی شما شاهد خواهید بود که او در جملات خودش این کلمات را به کار میگیرد.
نکته: ممکن است که کودک خیلی از کلمات را در جملات اشتباه که تأثیری متفاوتی هم دارند، بکار بگیرد. اما شما نباید موضع بگیرید و به او بگویید که این کلمه در اینجا نباید استفاده شود. (البته بستگی به سن کودک هم دارد) شما باید جمله درست را به او بگویید تا او به صورت ناخودآگاه متوجه شود تا بتواند طبق جملات و مفهوم شما صحبت کند.
به طور مثال اگر بخش زیر جمله اول را جمله کودک در نظر بگیریم، شما باید جمله دوم را بگویید:
1- مامان عروسک خوشمزه من را بده.
2- فکر کنم منظور تو عروسک خوشگل و بانمک تو هست. درسته عزیزم.
اگر دقت کرده باشید بدون اینکه کودک احساس ضعف را داشته باشد، متوجه میشود که خوشمزه بودن ربطی به عروسک ندارد و باید از کلمات خوشگل و بانمک استفاده کند.
نکته: همیشه در زمان آموزش دادن کلمات جدید و واژگان لغات به کودک باید سعی کنید تا حس عاطفی مناسبی را با فرزندتان داشته باشید. داشتن حس عاطفی مناسب میتواند درک کودک از کلمات جدید بسیار کمککننده باشد.
کودکان هیچوقت نمیتوانند با اجبار چیزی را یاد بگیرند. آنها علاقهای به یادگیری با اجبار ندارند و آن را پس میزنند. این نشاندهنده یک موضوع مهم با عنوان خویشتنداری است؛ که والدین باید حتماً در زمان صحبت با کودک نقصهای او را نادیده بگیرند و با صبر و دانش بیشتر، افزایش هوش کلامی را در کودک بیشتر کنند.
تا به اینجا در مورد اینکه چگونه بتوانیم دایره لغات کلمات را برای کودکان افزایش دهیم صحبت نکردیم. اما در مورد اینکه بهترین گزینه برای افزایش و رشد هوش کلامی کودکان چیست، به صورت دقیق (افزایش دایره لغات) نکات جالبی را بیان کردیم.
در این قسمت به شما خواهیم گفت که منظور ما از افزایش واژگان لغات کودک در جهت بهبود هوش کلامی کودکان چیست و چگونه باید کلمات مهم برای بسط و گسترش آن را انتخاب کنیم.
گسترش کلمات و تقویت هوش کلامی راههای متفاوتی دارد که استفاده از تمام آنها برای والدین کمی سخت است. اما اگر بخواهیم مواردی که بتواند تأثیر مناسب و روش سادهای داشته باشد را معرفی کنیم، میتوانیم به استفاده از 3 عنصر ” صفت “، ” تشبیه ” و ” مترادف ” کمک بگیریم.
اگر شما بتوانید بجای یک کلمه کوچک آن را به یک عبارتی که قابل لمس باشد و کودک هم تا به الآن آن را دیده و شنیده باشد، کار درستی را انجام دادهاید.
تشبیه کردن یک موضوع و یا یک چیز خاص به یک موردی که بتواند به خوبی آن موضوع را تشبیه کند، میتواند به افزایش هوش کلامی کودک کمک کند.
اما این تشبیه کردن باید ساده بوده و با توجه به سن کودک باشد. اما نمیتوانید از کلمات نسبتاً سنگین برای یک کودکی که در حدود 4 تا 6 آل سن دارد، استفاده کنید. یا استفاده از کلمات بسیار ساده و ابتدایی را نمیتوانید با یک کودک 6 – 8 ساله تکرار کنید.
لطفاً به مثال زیر دقت کنید.
اگر شما بگویید که این پیراهن مشکی است مطمئناً کلمه جدیدی به کودک آموزش ندادهاید. اما اگر بگویید رنگ این پیراهن مثل شب تاریک، مشکی و سیاه است، توانستهاید یک تشبیه مناسب را همراه با کلمات جدید و قابل لمس به او آموزش دهید.
این یک نوع تشبیه ساده است و مطمئناً در طول صحبت کردن با کودکان، جملات جدید و ایدههای مناسبی را با توجه به موضوعات مختلف میتوانید استفاده کنید.
کمک گرفتن از صفت کلمات و دادن ویژگی به کلمات میتواند به هوش کلامی کودک کمک کند. همانطور که در مثال ابتدای این مقاله در مورد عروسک بیان کردیم، عبارتهای: قشنگ، شاد و خوشحال، یک نوع صفت بودند که توانستیم به عروسک نسبت بدهیم.
کمک گرفتن از صفت و ویژگی هر موضوعی روشی ساده و بسیار پرکاربرد در زندگی روزمره اکثر ما است. ما در طور فعالیت و کارهای روزانه، از این کلمات زیاد استفاده میکنیم و مشکلی با این روش نخواهیم داشت.
در برخی اوقات میتوانیم بجای یک عبارت، از کلمات مترادف استفاده کنیم. البته سعی کنید که زیاد از عبارات مختلف و مترادفهای زیاد در یک زمان کوتاه و در یک روز استفاده نکنید.
به طور مثال بجای استفاده از عبارت کلمه اسباببازی، عبارت وسایل بازی و یا بجای عبارت تلفن کلمه موبایل استفاده کنید. اکثر کلمات در فرهنگ لغات ایرانی دارای عبارتهای مترادفی هست.
زمان خاصی برای آموزش کلمات جدید و افزایش هوش کلامی در کودک نیست. شما میتوانید هر زمانی که بتوانید با کودک صحبت کنید این کار را انجام دهید. این موضوع، قسمتی از پرورش و رشد کودک است.
اما اگر در مورد سن مناسب برای بیشتر کردن هوش کلامی کودک صحبت کنیم، باید بگوییم که در این مورد هم سن خاصی را نمیتوانیم مدنظر قرار دهیم.
نکته مهم در مورد این سؤالات میزان رشد هوش کلامی خود کودک است. به طور مثال برخی کودکان در سن 2 سالگی میتوانند حرف بزنند و کلماتی را بر سر زبان بیاورند. اما برخی کودکان در سنین بالاتر میتوانند لفظ صحیح کلمات را اجرا کنند.
سخن پایانی
سعی کنید میزان استفاده از کلمات تشبیه، صفت و مترادف را در زمان کوتاهی استفاده نکنید و اجاره دهید تا کودک، کلمات جدید را در ذهن خود قرار داده و سپس در جهت افزایش هوش کلامی او، کلمات جدید را به او آموزش دهید.
سعی نکنید در زمانی که کودک شما فعالیت بدنی زیادی دارد، او را برای یادگیری و گسترش کلمات جدید اجبار کنید.
